Netcongestie oplossen zonder meteen een batterij te kopen

Elektrische auto aan een laadpunt bij een bedrijfspand.

Netcongestie oplossen zonder meteen een batterij te kopen

Wilt u uw bedrijf elektrificeren, maar ontbreekt ruimte op de stroomaansluiting? Begin met inzicht in uw verbruik en verschuif eerst de pieken van processen die kunnen wachten. Slim laden, een aangepaste planning en betere afstemming tussen installaties kunnen helpen om binnen de bestaande capaciteit te werken. Laat pas daarna berekenen of een batterij nodig is. Zo voorkomt u een dure investering die het werkelijke knelpunt niet oplost.

Zoek eerst uit welk probleem u moet oplossen

Netcongestie betekent dat het elektriciteitsnet op bepaalde plaatsen en momenten onvoldoende transportcapaciteit heeft voor de gevraagde afname of invoeding. Voor uw bedrijf kan dat een uitbreiding vertragen. Ook nieuwe laadpunten, een elektrische productielijn of een warmtepomp kunnen daardoor lastiger worden.

Toch is niet iedere beperking hetzelfde. Misschien is uw eigen installatie te klein. Misschien ligt het toegestane transportvermogen lager dan het technisch mogelijke vermogen. Of er is regionaal onvoldoende ruimte om een uitbreiding toe te kennen. Deze situaties vragen verschillende maatregelen.

Bespreek daarom met uw netbeheerder en installateur waar de grens precies ligt. Vraag ook of de beperking gaat over elektriciteit afnemen, terugleveren of beide. Meer zonnepanelen lossen een tekort aan afnamecapaciteit niet automatisch op. In de winter of op donkere momenten blijft uw bedrijf immers afhankelijk van het net.

De ACM verwacht hogere transporttarieven. Dat maakt een goede afweging belangrijker, maar zegt nog niets over uw individuele besparing. Uw rekening hangt af van uw aansluiting, contract en toepasselijke tarieven. Verwar een betere benutting van capaciteit daarom niet met een gegarandeerde daling van alle energiekosten.

Een jaarrekening vertelt te weinig over piekbelasting

Uw jaarverbruik laat zien hoeveel elektriciteit u heeft gebruikt. Het vertelt niet op welk moment uw machines, laadpalen en klimaatinstallaties tegelijk vermogen vroegen. Juist die gelijktijdigheid kan het probleem veroorzaken.

Het verschil tussen kW en kWh

Kilowatt, afgekort kW, drukt vermogen uit. Kilowattuur, afgekort kWh, drukt een hoeveelheid gebruikte energie uit. Een apparaat dat een uur lang 10 kW gebruikt, verbruikt in dat uur 10 kWh.

Een bedrijf kan relatief weinig elektriciteit per jaar gebruiken en toch een hoge kortstondige vermogensvraag hebben. Andersom kan een bedrijf met een gelijkmatig proces veel energie gebruiken zonder sterke pieken. Daarom begint netcongestie oplossen met een verbruiksprofiel, niet met een offerte voor opslag.

Vraag uw meetgegevens op en bekijk representatieve werkdagen, weekenden en seizoenen. Combineer die met uw bedrijfsplanning. Een piek op maandagochtend wordt pas verklaarbaar als u weet welke apparaten dan opstarten. Controleer met een deskundige of de meetresolutie ook relevante korte pieken zichtbaar maakt.

Maak een planning voor stroomgebruik

Verdeel processen in activiteiten die altijd beschikbaar moeten zijn en activiteiten die enige tijd kunnen wachten. Koeling, veiligheidssystemen en kritische productie vallen meestal in de eerste groep. Het opladen van een voertuig dat pas de volgende ochtend vertrekt, heeft mogelijk meer speelruimte.

Een praktisch onderzoek bestaat uit vier stappen:

  1. Breng de grootste elektrische verbruikers en hun gebruiksmomenten in kaart.
  2. Leg vast welke processen mogen verschuiven en welke bedrijfsvoorwaarden daarbij gelden.
  3. Test een aangepaste planning zonder de kwaliteit, veiligheid of levertijd te verslechteren.
  4. Vergelijk de gemeten pieken en beoordeel of verdere regeling of opslag nodig is.

Stel dat uw bedrijf rond de lunch 100 kW vraagt. Daarvan komt 30 kW van voertuigen die tot het einde van de middag geparkeerd blijven. In dit vereenvoudigde voorbeeld kan uitgesteld of begrensd laden de piek verminderen. Of dat in uw situatie voldoende is, hangt af van de beschikbare laaduren en de energie die de voertuigen nodig hebben.

Die verschuiving bespaart niet vanzelf elektriciteit. U verdeelt dezelfde energievraag over andere momenten. Dat kan wel helpen om binnen uw toegestane capaciteit te blijven.

Slim laden begint bij de vertrektijd

Een laadpaal hoeft niet voortdurend zijn maximale vermogen te gebruiken. Dynamische load balancing verdeelt beschikbare capaciteit tussen het gebouw en de laadpunten. De juiste inrichting voorkomt dat alle voertuigen tegelijk het volledige laadvermogen vragen.

Begin bij de praktische eisen. Hoe laat vertrekt een voertuig? Hoeveel energie moet het dan hebben? Welke ritten zijn onmisbaar? Een regeling die de aansluiting ontziet maar bestelwagens met een lege accu laat vertrekken, voldoet niet aan het doel.

Maak afspraken met medewerkers en vervoerders. Een vroege vertrektijd vraagt een andere laadprioriteit dan een voertuig dat de hele dag blijft staan. Laat ook onderzoeken wat er gebeurt als de regelsoftware, internetverbinding of metercommunicatie uitvalt.

Neem verwarming en gebouwgebruik mee

Laadpunten krijgen vaak de aandacht, terwijl ook verwarming, ventilatie en keukenapparatuur bijdragen aan een piek. Een warmtepomp die tegelijk met een productielijn opstart, kan de beschikbare ruimte beperken. Afstemming vraagt meer dan een instelling op één apparaat.

Bij duurzaam verwarmen hoort daarom een berekening van de warmtevraag en het elektrische vermogen. Isolatie kan de benodigde warmte verminderen. Een aangepaste regeling kan bepaalde pieken beïnvloeden. Het resultaat verschilt per gebouw en installatie.

Wie een bedrijfspand wil verduurzamen, doet er goed aan geplande maatregelen gezamenlijk te bekijken. Losse offertes voor laadpalen, verwarming en zonnepanelen kunnen elk aannemelijk lijken, terwijl hun gezamenlijke vermogensvraag niet bij de aansluiting past.

Wanneer een batterij wel zinvol kan zijn

Een batterij kan energie opslaan en later beschikbaar maken. Daarmee kan zij onder voorwaarden een korte vermogenspiek opvangen. Maar opslag moet ook worden geladen. Als daar nauwelijks ruimte voor bestaat, verdwijnt het oorspronkelijke probleem niet.

Laat de benodigde ontlaadcapaciteit en opslaghoeveelheid afzonderlijk berekenen. Een korte hoge piek vraagt een andere combinatie van kW en kWh dan urenlange extra productie. Neem verliezen, veroudering, onderhoud, veiligheidsvoorzieningen en vervanging mee in de kosten.

Beoordeel bovendien waarop de businesscase steunt. Minder piekbelasting, meer eigen zonnestroom gebruiken en handelen op energiemarkten zijn verschillende inkomsten- of besparingsroutes. Ze zijn niet altijd tegelijk beschikbaar. Een opbrengstverwachting van een leverancier is geen zekerheid voor de gehele levensduur.

Een nieuwe contractvorm vraagt duidelijke afspraken

Soms kan flexibel transport of samenwerking met andere bedrijven mogelijkheden bieden. Dat vraagt overeenstemming met de netbeheerder en een contract dat past bij uw bedrijfsvoering. U kunt niet zelfstandig extra transportrechten creëren door een batterij te plaatsen of stroom met uw buurman uit te wisselen.

De regels voor prioritering op het stroomnet gaan over de volgorde waarin beschikbare capaciteit wordt verdeeld. Prioriteit maakt het net niet groter. Controleer uw positie en mogelijkheden rechtstreeks bij uw netbeheerder.

Beoordeel bij een flexibel contract wanneer uw vermogen mag worden beperkt. Een lage prijs is weinig waard als productie op een kritiek moment moet stoppen. Leg vast wie de signalen ontvangt en welke processen automatisch reageren.

Onderzoek financieren zonder de volgorde om te draaien

De Flex-e-regeling biedt onder voorwaarden ondersteuning voor onderzoek en investeringen rond flexibel elektriciteitsgebruik. De verschillende onderdelen hebben eigen eisen. Controleer onder meer de vereiste aansluit- en vermogenssituatie, het congestiegebied, de aanvraagvolgorde en de actuele openstelling.

Een subsidie verandert een ongeschikte installatie niet in een goede oplossing. Bereken eerst wat uw bedrijf nodig heeft. Bekijk vervolgens welke subsidies voor ondernemers mogelijk aansluiten. Houd investeringsbesluiten en opdrachten zo nodig aan totdat de aanvraagvoorwaarden zijn gecontroleerd.

Het bruikbaarste startdocument is een overzicht van uw huidige pieken, geplande uitbreidingen en minimale operationele eisen. Daarmee kan een adviseur oplossingen vergelijken. U koopt dan een aantoonbaar passende maatregel en houdt ruimte voor een volgende stap.

Veelgestelde vragen

Kunt u netcongestie oplossen met zonnepanelen?

Niet altijd. Zonnepanelen leveren alleen wanneer voldoende zonlicht beschikbaar is. Zij geven geen extra transportrecht en lossen een beperking op teruglevering niet vanzelf op.

Is een batterij altijd nodig bij netcongestie?

Nee. Onderzoek eerst planning, slim laden en vermogensregeling. Een batterij kan daarna passend blijken als de resterende pieken en laadmogelijkheden dat ondersteunen.

Bespaart pieken verschuiven ook energie?

Niet automatisch. U kunt dezelfde hoeveelheid elektriciteit op andere momenten gebruiken. Energiebesparing en een lagere vermogenspiek zijn afzonderlijke doelen.

Met wie begint u het onderzoek?

Vraag uw netbeheerder welke beperking geldt. Laat vervolgens uw meetgegevens en installaties beoordelen door een deskundige die uw bedrijfsprocessen meeneemt.

Kan uw bedrijf meer stroom krijgen door prioriteit?

Alleen als uw aanvraag binnen de toepasselijke regels valt en capaciteit beschikbaar komt. Prioritering bepaalt een volgorde; het is geen garantie op directe uitbreiding.

Diederik de Jongh is een bevlogen auteur met een scherp oog voor duurzaamheid. Zijn werk kenmerkt zich door heldere analyses, praktische inzichten en een aanstekelijke passie voor een groenere toekomst. Met een toegankelijke schrijfstijl weet hij complexe milieuthema’s begrijpelijk te maken voor een breed publiek – van ondernemers tot beleidsmakers en geïnteresseerde burgers. Of het nu gaat om circulaire economie, energietransitie of duurzame innovatie: Diederik schrijft met diepgang én visie. Zijn artikelen zetten aan tot denken én tot actie. Een waardevolle stem in het debat over een duurzame samenleving.